We nodigen mensen uit om een blog te schrijven over wat voor hen Luisterend Leiderschap is. Dit blog is van Susanne Laumer, spoedeisende hulp-arts in opleiding.

Het lijkt zo gemakkelijk, luisteren. Maar hoe vaak luisteren we echt? En zijn we oprecht geïnteresseerd in wat de ander zegt.

Door de tijdsdruk in de zorg vergeten we vaak te luisteren. We willen het wel, maar vliegen van patiënt naar patiënt en luisteren daardoor maar half wat er gezegd wordt. We willen antwoorden op de gestelde vragen, maar al tijdens het antwoord zijn we een nieuwe vraag aan het bedenken. Horen we enkel het gewenste antwoord, of ook de ondertoon van de patiënt die bang is voor een bepaalde diagnose? Of de roep van de mantelzorgers dat het echt niet meer gaat thuis?

Mijn werk speelt zich af op de spoedeisende hulp. Een dynamische afdeling, waar het hollen of stilstaan is. Luisteren op deze afdeling is zo ontzettend belangrijk, maar tijdsdruk blijft een grote rol spelen. Hoe vind je de tijd om op deze afdeling juist wél te luisteren naar de patiënt, de mantelzorgers, verpleegkundigen en collega artsen?

Je moet het willen, want juist door te luisteren maak je het verschil.

De meeste collega’s op de spoedeisende hulp zijn ‘doeners’. Dat is ook nodig, want in noodsituaties moet er direct gehandeld kunnen worden. Toch zijn er verschillen in leiderschap. De ene arts heeft graag de touwtjes in handen en wil graag dat de zaken gaan zoals hij of zij het voor ogen heeft. De ander staat ook tijdens een acute situatie open voor andere meningen. Want juist de mening van collega’s en verpleegkundigen die al jarenlang in het vak zitten, zijn belangrijk. Zij kunnen waardevolle toevoegingen geven, die bepalend kunnen zijn voor de behandeling van de patiënt.

Natuurlijk moet er op zo’n moment geen discussie ontstaan. Er is altijd iemand nodig die accuraat knopen doorhakt, maar er is zeker ruimte. Je moet de ruimte alleen willen benutten. Door een samenvatting te geven over het tot nu toe gevoerde beleid, met de vraag of nog iemand uit het team toevoegingen of goede ideeën heeft, wordt het ijs gebroken. Elk teamlid is daarna vrij om aanvullingen te geven. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, maar het willen luisteren is een belangrijke stap. Dit is het klimaat waarin ik graag wil werken. Bovendien blijft er één ding voorop staan: het belang van de patiënt.

De patiënt en mantelzorgers blijven voorop staan. Want er is enorm veel mogelijk in het ziekenhuis, maar de vraag is en blijft of ook alles nodig is. Luister naar de wens van de patiënt en familie. Wat willen ze: dat er tot op de bodem wordt uitgezocht wat vader mankeert? Of enkel en alleen de geruststelling dat het een bepaalde aandoening niet is en is het dan ook goed? Je komt er alleen achter door te vragen en volledig open te staan voor het antwoord.

Luisteren blijft zo belangrijk, maak er gebruik van. Vooral in de zorg!