We nodigen mensen uit om een blog te schrijven over wat voor hen Luisterend Leiderschap is. Dit blog is van Eric de Haan, voorzitter Stichting Gouden Oor / bestuurder Stichting Service Excellence.

Luisteren leidend laten zijn is een noodzaak voor iedereen die zoekt naar verdieping en verbinding. Dat geldt in het bijzonder voor mensen die leidinggeven in een organisatie. Alleen door goed te luisteren zijn zij immers in staat de organisatie af te stemmen op wat medewerkers en klanten nodig hebben. Zo vervullen ze ook een belangrijke voorbeeldfunctie om de organisatie in een luisterstand te zetten en te houden. Dat klinkt heel logisch en vanzelfsprekend. Echter in de meeste organisaties is nog veel luisterwinst te boeken. Een onderzoek onder managers en medewerkers naar wat medewerkers nodig hebben, laat dat zien. Daarin geven managers aan dat medewerkers volgens hen vragen om een goed salaris, baanzekerheid en promotiemogelijkheden. Medewerkers geven echter aan dat ze waardering, invoelend vermogen en een begripvolle houding nodig hebben. Dit legt een pijnlijke mismatch bloot tussen wat medewerkers belangrijk vinden en waar hun leidinggevenden aandacht aan geven. In te veel organisaties wordt spirit de nek omgedraaid omdat leidinggevenden niet weten wat echt belangrijk is voor mensen, vindt Harvard-hoogleraar Teresa Amabile.

Leiders mogen dus beter luisteren. Listening is the first competence of leadership and it is not a skill, it is a discipline, stelt managementgoeroe Peter Drucker. Beter luisteren begint met beseffen dat klanten en medewerkers veel te vertellen hebben als je ze werkelijk wilt horen. De kern van beter luisteren is: eerst begrijpen, dan begrepen willen worden. Dit vraagt van leiders dat ze minstens zoveel energie steken in begrijpen van anderen dan in het overbrengen van hun boodschap. WoestijnvaderNisteros begreep dat 1500 jaar geleden door te prediken: Begin met luisteren. Stop anderen te verdrinken in je gedachtestromen.

Leiders horen iedere gelegenheid te benutten om een cultuur uit te dragen waarin luisteren en feedback geven en krijgen belangrijke waarden zijn. Ze horen te zorgen voor een open sfeer waarin vragen, ideeën en opmerkingen welkom zijn. Vooral door zelf een voorbeeldig luisteraar te zijn. A leader doesn’t start with storytelling. They start with storylistening (John Maeda).

Beter luisteren vraagt ook om medemenselijkheid en inzien dat medewerkers en klanten eerst en vooral mensen zijn. Ein Meister antwortet nicht bloß der Frage, er antwortet dem Fragenden (Joachim-Ernst Berendt). Voor leiders houdt dit in dat zij zich helemaal laten zien. Ze schromen niet om hun twijfels en zorgen te delen, hun fouten te laten zien en ervan te leren.

Zeker voor leiders geldt dus: laat het luisteren leidend zijn. Hun opdracht is om de ander steeds meer te zien en zo steeds meer te laten zijn. Hun taak is om het luisteren te verdiepen van wat wordt gezegd, via wat wordt gevoeld naar wat (mogelijk) is; van feitelijk naar empathisch naar generatief luisteren. In diepste zin wordt leiders gevraagd hun luisteren te richten op het genereren van wijsheid en liefde. Met als geruststellende gedachte: Alles is al aanwezig in het leven, als men er maar naar luistert (Alessandro Baricco).